Στην Ελλάδα, οι οικονομικές και ηλεκτρονικές απάτες γνωρίζουν έξαρση, με την Ελληνική Αστυνομία να καταγράφει καθημερινά δεκάδες περιστατικά. Οι πιο συνηθισμένες μορφές απάτης περιλαμβάνουν το Phishing (ηλεκτρονικό ψάρεμα), τις τηλεφωνικές απάτες για δήθεν τροχαία ατυχήματα συγγενών και τις ψευδείς κρατήσεις ή πωλήσεις προϊόντων.
Οι επιτήδειοι χρησιμοποιούν όλο και πιο πειστικές μεθόδους, εκμεταλλευόμενοι την ψηφιακή τεχνολογία και την ψυχολογική πίεση.
1. Τηλεφωνικές Απάτες (Vishing)
Παραμένουν από τις πιο επικίνδυνες και συχνές μεθοδολογίες, με στόχο κυρίως (αλλά όχι μόνο) ηλικιωμένους.
- Το «μαϊμού» τροχαίο: Οι δράστες τηλεφωνούν παριστάνοντας γιατρούς, δικηγόρους ή αστυνομικούς. Ισχυρίζονται ότι ένα στενό συγγενικό πρόσωπο (παιδί ή εγγόνι) προκάλεσε θανατηφόρο τροχαίο και ζητούν άμεσα μεγάλα χρηματικά ποσά ή τιμαλφή για να αποφευχθεί η φυλάκιση ή για να γίνει επείγουσα χειρουργική επέμβαση.
- Ψεύτικοι Λογιστές / Υπάλληλοι (Market Pass, ΔΕΗ, ΕΦΚΑ): Οι απατεώνες προσποιούνται τους λογιστές ή υπαλλήλους υπηρεσιών (π.χ. ΔΕΔΔΗΕ, εφορία). Ενημερώνουν το θύμα ότι δικαιούται κάποιο επίδομα (π.χ. αναδρομικά, pass) ή επιστροφή φόρου και ζητούν τους κωδικούς e-banking για να «καταθέσουν» τα χρήματα.
- Τεχνική Υποστήριξη (Microsoft Scams): Καλούν στο τηλέφωνο παριστάνοντας τεχνικούς μεγάλων εταιρειών πληροφορικής. Ισχυρίζονται ότι ο υπολογιστής του θύματος έχει ιό και ζητούν να εγκατασταθεί λογισμικό απομακρυσμένης πρόσβασης (π.χ. AnyDesk, TeamViewer), αποκτώντας πλήρη έλεγχο των τραπεζικών λογαριασμών.
2. Ηλεκτρονικό Ψάρεμα (Phishing & Smishing)
- Απατηλά SMS (Smishing) για δήθεν πρόστιμα ή δέματα: Οι πολίτες λαμβάνουν μηνύματα στο κινητό ή στο Viber που αναφέρουν δήθεν τροχονομικές παραβάσεις και απλήρωτα πρόστιμα ή προβλήματα με την παράδοση ενός δέματος (π.χ. από τα ΕΛΤΑ ή DHL). Τα μηνύματα περιέχουν συνδέσμους (links) που οδηγούν σε πιστά αντίγραφα των επίσημων ιστοσελίδων, όπου ζητούνται στοιχεία καρτών.
- Ψεύτικα E-mails (Phishing): Μηνύματα που μοιάζουν να έρχονται από ελληνικές τράπεζες, τα οποία προειδοποιούν ότι «ο λογαριασμός σας έχει κλειδωθεί» και ζητούν επειγόντως επικαιροποίηση στοιχείων μέσω ενός κακόβουλου συνδέσμου.
3. Απάτες σε Αγορές και Αγγελίες (E-commerce Frauds)
- Ψεύτικα E-shops: Ιστοσελίδες-φαντάσματα που διαφημίζουν επώνυμα προϊόντα (ρούχα, ηλεκτρονικά) σε εξωφρενικά χαμηλές τιμές. Οι καταναλωτές πληρώνουν, αλλά δεν παραλαμβάνουν ποτέ τίποτα.
- Απάτη με την προκαταβολή (Αγγελίες): Σε πλατφόρμες με μεταχειρισμένα είδη ή οχήματα, οι απατεώνες είτε ως «πωλητές» ζητούν προκαταβολή για να κρατήσουν το προϊόν και εξαφανίζονται, είτε ως «αγοραστές» στέλνουν πλαστά αποδεικτικά κατάθεσης (ή link για δήθεν λήψη χρημάτων) αποσπώντας τους κωδικούς του πωλητή.
4. Επενδυτικές Απάτες (Crypto & Forex)
- Μέσω social media ή τηλεφωνημάτων από το εξωτερικό, επιτήδειοι υπόσχονται τεράστιες και εγγυημένες αποδόσεις μέσω επενδύσεων σε κρυπτονομίσματα (Bitcoin) ή πλατφόρμες Forex. Αρχικά δείχνουν εικονικά κέρδη σε πλαστές πλατφόρμες για να πείσουν το θύμα να βάλει περισσότερα χρήματα, ενώ στο τέλος μπλοκάρουν τον λογαριασμό.
Βασικοί Κανόνες Προστασίας
- Κανένας επίσημος φορέας (Τράπεζα, Εφορία, Αστυνομία, Λογιστής) δεν θα σας ζητήσει ποτέ τηλεφωνικά ή μέσω SMS τους κωδικούς του e-banking σας (Username, Password, PIN).
- Μην πατάτε ποτέ συνδέσμους (links) σε μηνύματα που αφορούν τράπεζες, δέματα ή πρόστιμα. Μπαίνετε πάντα μόνοι σας στην επίσημη ιστοσελίδα του φορέα.
- Σε περίπτωση που σας καλέσουν για τροχαίο συγγενή, κλείστε αμέσως το τηλέφωνο και καλέστε εσείς απευθείας το συγγενικό σας πρόσωπο για να επιβεβαιώσετε τι συμβαίνει.
Αν θέλετε, μπορείτε να μου πείτε αν έχετε λάβει κάποιο ύποπτο μήνυμα/κλήση πρόσφατα ή αν θέλετε συγκεκριμένες οδηγίες για το πώς να καταγγείλετε ένα περιστατικό στην Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος.
